Հասարակություն

«Ուզում եմ` մեր առաջին տղայի անունը Մոնթե դնենք»․ Արցախ այցելելուց հետո Արիանա Կաոիլիի երազանքներից մեկն էր

Ձեզ ենք ներկայացնում Արիանա Կաոիլիի՝ 2016 թ․-ին «Ճամփորդ»-ում հրապարակված հոդվածը, որ գրել էր ինքն անձամբ Արցախ այցելելուց հետ․

«Ինչ-որ մի պահի, երբ մեքենան իջնում է լեռնալանջի ասֆալտով կամ կիրճի գլխով անցնող ոլորանով, անսպասելի, անակնկալ, առանց զգուշացնելու Ղարաբաղը ներխուժում է քո տարածք:

Այդ պահը միայն պատահականորեն կարող է համընկնել «Ազատ Արցախը ողջունում է ձեզ» ցուցանակի հայտնվելու հետ: Այն կապ չունի նաև գծված ու չգծված, ճանաչված ու անճանաչ սահմանների հետ:

Ղարաբաղը սկսվում է այնտեղ, ուր կրծքիդ ձեռքի ափը զգուշորեն դնելուն պես հանկարծ զգում ես արցախյան ոգու ծփանքը:

Զարմանալի հանդարտություն ունի իր մեջ այս երկիրը: Այն սկսվում է նրա ժայռոտ գագաթներին ու լեռների անտառածածկ մարմիններում, տարածվում է խոնավ դաշտերի կանաչ բերրիության մեջ, թանձրանում է նրա քաղցր թթաստաններում և ամբարվում է ճյուղերն արմատների պես երկինքները խրած պտղաբեր այգիներում: Այդ հանդարտության մեջ, երբեք չերևալով ամբողջությամբ, աննկատ, անորսալի շարժումներով, օձի պես հանգիստ ու վտանգավոր, իր լոգանքն է ընդունում պատերազմի մառախուղը: Դու գիտես՝ բավական է մի անզգույշ շարժում, և այդ փափուկ օձը ակնթարթարեն վերածվելու է պողպատե շառաչուն հանդերձանքով վիշապի, և մառախուղը դառնալու է քարեղեն…

Այս պատերազմը, դրան ծնունդ տվող, դրա շուրջ ծավալվող քաղաքական ու տնտեսական իրողությունները վերլուծում են գրեթե բոլորը: Դրանք գործնական ու կարևոր վերլուծություններ են, անշուշտ, սակայն ինձ համար այս ամենի մեջ ամենակարևորը ոգին է: Նորից ստիպված եմ կրկնել՝ ես ռոմանտիկ «ախցիկ» չեմ, ես խիստ պրագմատիկ մարդ եմ, շախմատիստ, տնտեսագետ-վերլուծաբան և ասում եմ՝ այս պատերազմի մեջ ամենազարմանալին, հաղթանակի ամենալուրջ գրավականը, մեր անխոցելի, չսպառվող առավելությունը ոգին է:

Յուրաքանչյուր արցախցի գիտի, որ պատերազմն արթուն է, անգամ եթե ոչ մի կրակոց չկա, և ինքն էլ է արթուն ու պատրաստ: Իսկ արհավիրքի ամենաթեժ պահին նա ապրում է անբացատրելի, տարօրինակ մի ոգևորություն, որ սահմանակից է, խորթ թող չհնչի, երջանկությանը. ողջ լինելու երջանկությանը, հաղթելու երջանկությանը, իրենց ծնողներին, եղբայրներին, զավակներին, անպարտելի, հզոր տեսնելու երջանկությանը: Ես լավ հասկանում եմ այս զգացողությունը, որի աղբյուրն, ի դեպ, ճշգրտորեն ու հիանալի ձևակերպել է իմ կուռքերից մեկը՝ Մարտին Լյութեր Քինգը. «Եթե կյանքումդ չես գտել մի բան, որի համար կարելի է մեռնել, ապա ի՜նչ արժեք ունի կյանքդ»»:

… Երկար, հոգնեցուցիչ, բացառիկ լեցուն աշխատանքային օրը ավարտվել էր արդեն, և մենք գնում էինք մարտունեցի Առուստամյան Նաիրիենց տուն՝ խորոված ուտելու: Նաիրին, ժպտերես, ծիծաղկոտ Նաիրին, ում մտերիմները «Նաիրիկ» են ասում, որ դեռևս պատանի, անչափահաս, մասնակցել է ղարաբաղյան առաջին պատերազմին: Մարտունու հերոսական «Երրորդ պաշտպանականի» հին ու նոր տղաները, որոնք այսօր էլ շարունակում են ապրել իրենց լեգենդար հրամանատար Ավոյի՝ Մոնթե Մելքոնյանի կենդանի գոյության հետ: Մենք՝ Ղարաբաղի ոգով արբած…

Սեղան ենք նստում Նաիրիկենց տանը: Այն նույն տանը, որի նկուղում առաջին պատերազմի օրերին հրետակոծությունից ապաստան էին գտել Նաիրիկի հայրն ու մայրն իրենց հարևանների հետ: Գրադի արկը մտել էր տան պարսպի դարպասով, ապա մտել էր նկուղու դռնով և սպանել էր այնտեղ պատսպարված 9 հոգուն էլ՝ տանտերերին՝ Նաիրիկի ծնողներին, և նրանց հարևաններին: Տան միակ արու զավակը՝ տակավին անչափահաս Նաիրին, այդ ժամանակ մարտի դաշտում էր, մի քանի կիլոմետր այն կողմ: Մենք վայելում ենք ուրախ ու աշխույժ խոսքուզրույցը, մենք վայելում ենք ղարաբաղյան հիանալի խորովածը, հեռախոսս զանգում է.

– Հը, ո՞նց է Ղարաբաղը,- հեռուներից գալիս է Լևոնի ձայնը…

– Ուզում եմ մեր առաջին տղայի անունը Մոնթե դնենք, ի՞նչ կասես,- ասում եմ ես:

Սիրով՝ ձեր Արիանա»։

Կարդացեք նաեվ

Կորոնավիրուսի նմուշառում է իրականացվել 3 զինծառայողից, որոնցից մեկի ընտանիքի անդամի մոտ հաստատվել է վիրուսի առկայությունը․Շուշան Ստեփանյան

Irina Abovyan

Սա մեր վերջին ճակատամարտն է, որն իրավունք չունենք զիջելու. Արայիկ Հարությունյանի կոչը

Irina Abovyan

Մահացածներից ամենաերիտասարդը 46 տարեկան տղամարդ է, ամենատարեցը՝ 83-ամյա կին․ ԱՆ

Irina Abovyan

Եթե սա չգիտակցենք, մեկ շաբաթ կամ 10 օր անց վարակի դեպքերի օրական աճը կլինի արդեն ոչ թե հարյուրներով, այլ հազարներով

Irina Abovyan

Կորոնավիրուսի հետևանքով ողջ աշխարհում ավելի քան 110 000 մարդ է մահացել, ապաքինվել՝ ավելի քան 411 000-ը. Worldometers

Irina Abovyan

Եթե վարակվել եք կորոնավիրուսով, ի՞նչ է հարկավոր անել, որպեսզի խուսափեք բարդացումներից և մահվանից․ Բժշկի շատ կարևոր խորհուրդը բոլորին

Irina Abovyan